وکیل بدون هیچ محدودیتی در موضوع پرونده میتواند در تمام موارد و به نفع موکل خود در کل ایران اعلام وکالت نماید. البته رسیدن به این نقطه مقدماتی دارد که اولین آن توافق میان وکیل و موکل بر سر پرونده است. بعد از گفتگوی میان وکیل و موکل، قراردادی میان آنها تنظیم میشود که مبلغ حقالوکاله و نحوه پرداخت این مبلغ را مشخص میکند، این مبلغ نیز توافقی است . وکیل سپس در پرونده اعلام وکالت میکند و با قراردادی که نشان میدهد وکالت یکی از طرفین پرونده را پذیرفته و نیز با معرفیاش به عنوان وکیل از سوی یکی از طرفین پرونده در قالب لایحه، فعالیت خود را آغاز میکند. برخی از وکیل توقع معجزه و حل یک شبه پرونده را دارند.وکیل دادگستریمیتوانند در زمینه تشخیص حق از باطل و اجرای دقیق و صریح عدالت در محاکم با تنظیم دادخواست، طرح دعوی و بیان صحیح و دقیق ادعا و دفاع و در نظر گرفتن ادله لازم و تقدیم و اقامه آن در زمان مقرر به دادگاه و مهمتر از همه تعامل با دادگاه در جهت سیر عادی و قانونی پرونده به تشخیص و احراز موضوع، دادگاهها را یاری کنند. اینکه برخی افراد تصور میکنند وکیل قادر به حل و فصل پرونده به هر شکل ممکن است، اصلا تصور درستی نیست بلکه وکیل در مقابل موکل، دفاع از پرونده وی را تنها در توانایی علمی و فنی خود قبول میکند و هیچ تعهدی برای حصول نتیجه به موکل نمیدهد. مثلا تعیین اوقات دادرسی با محکمه است و به همین سبب وکیل نقشی در تسریع یا طولانی شدن جریان دادرسی ندارد و هیچ گونه تضمینی برای انجام کار موکل در موعد و مدت مشخص داده نمیشود. در برخی موارد شنیده میشود که موکل به وکیل خود میگوید تنها در صورت برنده شدن در پرونده حاضر است پول بدهد حال اینکه این شرط باطل است و حتی اگر در قرارداد ذکر شود، قابلیت اجرایی ندارد چون مطابق قانون خلاف مقتضای عقد است.
در پروندههای حقوقی، بدون حضور موکل، وکیل میتواند ضمن اعلام وکالت و ارائه لایحه از موکل خود دفاع کند اما در پروندههای کیفری، خود متهم باید حضور داشته باشد و تا زمانی که تحقیقات مقدماتی به پایان نرسیده، وکیل حق دخالت ندارد و با اتمام مراحل دادرسی و تحقیقات مقدماتی او میتواند وارد پرونده شود. علت این مساله هم این است که چون موکل متهم به انجام جرمی کیفری است، وکیل نمیتواند پاسخگوی اتهام او باشد و او خودش باید نسبت به این مساله پاسخگو باشد.وقتی دیگر وکیل نمیخواهیم هر موکلی میتواند در هر مرحلهای از دادرسی وکیل خود را عزل کند. این کار یا طی توافق با وکیل صورت میگیرد و هر دو با مراجعه به دادگاه، این موضوع را اعلام و در پرونده منعکس میکنند یا به شکلی یکطرفه صورت میگیرد و موکل با نوشتن لایحهای به دادگاه وکیل خود را از پرونده عزل میکند و یا اینکه وکیل دیگری معرفی میکند. البته در خصوص پرداخت حق الزحمه باید توافقی صورت گیرد و اینگونه نیست که فردی بتواند بعد از انجام شدن کارش وکیل خود را عزل نماید و پولی هم به او پرداخت نکند، بلکه قراردادی که میان وکیل و موکل تنظیم میشود، لازمالاجراست و در صورت تخلف هر یک از طرفین قابلیت پیگیری در مراجع حقوقی را دارد.











