هبه چیست ؟ نحوه رجوع از هبه

معنی هبه چیست و نحوه رجوع از هبه چگونه است؟ باما همراه باشید

معنی هبه چیست : هنگامی که چیزی را به دیگری هدیه می دهیم ،شاید تصور شود هیچ عمل حقوقی واقع نشده است، اما در واقع پشت این بذل و بخشش مسائل حقوقی بسیاری نهفته است و باید بدانیم بخشش یک مال به دیگری نوعی عقد است و این عقد دارای شرایط خاصی است.

نام این عقد هبه است ،عقد هبه دارای شرایط و آثاری است که در این مقاله به بررسی آن می پردازیم:

همراه موسسه حقوقی موکل-حامی و مدافع حقوق موکل باشید:

عقد هبه یعنی چه؟

معنی هبه در اصطلاح به معنای بخشش و هدیه می باشد،اما در اصطلاح حقوقی به عقدی اطلاق می گردد که در آن یک طرف به صورت رایگان مالی یا ملکی را به دیگری هدیه می دهد.

به کسی که مالی رابه دیگری هدیه یا به اصطلاح تملیک می کند(واهب) و به کسی که مال به تملکش در آمده (متهب ) می گویند.و مالی که مورد هبه واقع می شود  (عین موهوبه) گفته می شود.در  این عقد قبض (تسلیم عین موهوبه) شرط ضروری بشمار می رود و تازمانیکه قبض و تسلیم شکل نگرفته باشد، هبه ای محقق نشده است.

همچنین براساس ماده ۷۹۵ قانون مدنی:

هبه عقدی است که به موجب آن یک نفر مالی را به رایگان به شخص دیگری تملیک می‌کند؛ به عبارت دیگر او مال خود را به طور مجانی به ملکیت دیگری در می‌آورد.

آیا هبه قابل رجوع است؟

در صورتی که عقد هبه منعقد شده باشد و عین موهوبه نیز موجود باشد ،واهب می تواند با وجود دو شرط از عقد هبه رجوع کرده و مالی را که هدیه داده پس بگیرد:

۱-در صورت موجود بودن عین موهوبه

۲-حق رجوع واهب از بین نرفته باشد ،اگر عین موهوبه از بین رفته باشد حق رجوع واهب(هبه کننده) نیز از بین میرود.

در چه مواردی حق رجوع واهب از بین میرود؟(ماده ۸۰۳ قانون مدنی)

۱-در صورتی که واهب مال یا ملکی را به پدر یا مادر یا فرزند خود اهدا کرده باشد،امکان رجوع از چنین عقد هبه ای وجود ندارد.

«در نتیجه هبه پدر به فرزند ( دختر یا پسر) ، هبه مادر به فرزند دختر یا پسر و همچنین هبه فرزند دختر یا پسر به پدر و مادر ، غیرقابل رجوع است»

بیشتر بخوانید : لایحه دفاعیه رد هبه

۲-در صورتی که عقد هبه معوض باشد و آن عوض محقق نشده باشد.

۳-در صورتی که عین موهوبه توسط متهب(هبه گیرنده) به دیگری منتقل شده باشد.

۴-ایجاد تغییرات اساسی در عین موهوبه:مثلا در زمین اهدایی یک ملک احداث شده باشد.

نکته: هبه صورت گرفته میان زن و شوهر قابل رجوع است

پیشنهاد وکیل: چنانچه مالی به شما بخشیده می شود ، آنرا بشکل معوض دریافت نمایید  و یا با انتقال یا ایجاد تغییراتی اساسی در مال موهوبه، آنرا غیر قابل رجوع نمایید.

جالب است بدانید از عمده ترین دعاوی هبه در  محاکم دادگستری، به موضوع رجوع از هبه و استرداد مال ، اختصاص دارد و برای اینکه بدانید چه دفاعیاتی در این خصوص مطرح نمایید، کافیست با مشاورین ما در ارتباط باشید.

نحوه رجوع از هبه چگونه است؟

نحوه رجوع از هبه
رجوع از هبه

برای رجوع از هبه ،واهب( هبه کننده) ابتدا باید اظهارنامه ای به طرف مقابل با عنوان « رجوع ازهبه» از طریق دفاتر خدمات قضایی ثبت و ارسال نماید و پس از ابلاغ اظهارنامه از همین طریق مبادرت به ثبت دادخواست حقوقی  با خواسته« اثبات هبه، اعلام و تنفیذ رجوع از هبه و ابطال سند و استرداد مال موهوبه» جهت ارسال به دادگاه حقوقی دادخواست نماید.

همچنین در برخی دعاوی مشاهده می شود برخی اشخاص خواسته خویش را « اعلام مراتب رجوع از هبه و ابطال سند رسمی » نیز قرار داده اند.

اگر هبه ثبت شده و رسمی بود نیازی به اثبات وقوع هبه نیست و صرفا مالک باید دادخواست رجوع خود را به دادگاه ارائه دهد.

اما اگر هبه به طور رسمی ثبت نشده باشد (هبه شفاهی باشد یا هبه نامه عادی باشد)واهب باید ابتدا انعقاد عقد هبه را اثبات کرده و سپس از عقد صورت گرفته رجوع نماید.

رسیدگی دادگاه حقوقی به خواسته رجوع از هبه چگونه است؟

پس از تقدیم دادخواست رجوع از هبه و تسلیم به دادگاه یا شورای حل اختلاف، مبادرت به تعیین وقت رسیدگی نموده و به دلایل طرفین در خصوص موضوع هبه و قابلیت رجوع بموجب آن رسیدگی می گردد و چه بسا اشخاص جهت اثبات مراتب وقوع عقد هبه ، بهتر باشد استناد به تنظیم استشهادیه جهت استماع شهادت شهود بنمایند.

پس از رسیدگی ماهیتی به دعوی ، دادگاه مبادرت به اصدار رای دایر بر پذیرش دعوی یا رد دعوی می نماید که ظرف ۲۰ روز قابل اعتراض می باشد.

نمونه دادخواست رجوع از هبه

با توضیحات زیر می توانید دادخواست رجوع از هبه داده و از خود دفاع نمایید. در صورت سوال در رابطه با دادخواست رجوع از هبه می توانید با کارشناسان ما به صورت شبانه روزی تماص حاصل فرمایید.

بیشتر بخوانید : مجازات قسم دروغ به قرآن در دادگاه

ریاست محترم دادگاه حقوقی

با سلام

احتراماً به استحضار می رساند موکل مالک یک باب منزل مسکونی واقع در تهران ………. پلاک ثبتی …. فرعی از ….. اصلی بخش ….. حوزه ثبتی شهرری می باشند. ۲- در مورخ ۲۸/۰۴/۱۳۹۹ موکل اقدام به بخشیدن ۳ دانگ از ۶ دانگ مشاع از ملک فوق الذکر به همسر خود خانم ……. می نماید .این بخشش کاملا یک طرفه بوده و بدون دریافت هیچ نوع مبلغی صورت می پذیرد و طرفین با مراجعه به دفترخانه شماره ……. تهران سند قطعی غیر منقول تحت شماره …….. تنظیم می نمایند. ۳- با توجه به مسائل پیش آمده فی مابین زوجین و توجها به اینکه عین مرهوبه به تصرف و ید زوجه در نیامده است و عقد هبه مستقر نمی باشد و توجها به اظهارنامه شماره …………. مبنی بر رجوع از هبه و اعلام رجوع از هبه مدتها قبل از ارسال اظهار نامه متقاضی صدور حکم به شرح ستون خواسته و تنظیم سند انتقال شده به نام موکل می باشم.

با تشکر

و تجدید احترام

مستندات قانونی برای دعوای تایید از رجوع هبه:

۱-ماده ی ۸۰۳ قانون مدنی( بشرح فوق الذکر)

۲-ماده ی ۸۰۴ قانون مدنی:

۱-در صورت رجوع واهب نمات عین موهوبه اگر متصل باشد، مال واهب و اگر منفصل باشد، مال متهب خواهد بود

تفاوت هبه نامه رسمی با هبه نامه عادی در چیست؟

هبه نامه عادی چیست؟ یعنی واهب به صورت شفاهی یا در قالب یک نوشته عادی مالی را به متهب هدیه می دهد،اما در هبه نامه رسمی ،در دفاتر اسناد رسمی و در قالب یک سند رسمی مالی به دیگری منتقل می شود.

این نوع انتقال (هبه نامه رسمی)قابل تردید و انکار نخواهد بود و هیچیک از طرفین نمی توانند در صحت چنین عقدی واصالت سند آن خللی وارد نمایند.

اما در هبه نامه عادی ،هریک از طرفین می توانند نسبت به اصالت هبه نامه ادعای انکار و تردید نمایند و اصالت آن را زیر سوال ببرند.

نمونه هبه نامه

در ادامه نمونه عقدنامه هبه یا ( هبه نامه ) را برای آشنایی شما مخاطبان عزیز ذکر کرده ایم:

نمونه هبه نامه ( قرارداد هبه یا بخشش):

واهب : خانم/آقای……..به شماره شناسنامه……صادره از……..به کدملی…….به نشانی

متهب : خانم/آقای……..به شماره شناسنامه……صادره از……..به کدملی………به نشانی

عین موهوبه : تمامی ششدانگ یک باب دکان به پلاک ثبتی….واقع در… و نیز کلیه حقوق مادی و عینی نسبت به حق کسب، پیشه یا تجارت و سرقفلی در شش دانگ مغازه مورد

عوض قرارداد : مبلغ یکهزار ریال که تماماً و نقداً به واهب تملیک گردیده با ا قرار

کلیه شرایط صحت هبه قطعی اعم از قبض و اقباض و صیغه به اظهار و غیره اجرا شده و طرفین ضمن العقد خارج لازم که به قرار عقد خارج لازم به طور شفاهی بین آنان منعقد گردیده، هرگونه ادعا و اعتراض بعدی احتمالی ولو به عنوان تضرر و غیره را از خود سلب و ساقط نمودند.

منافع عین موهوبه قبلاً به کسی واگذار نشده و متهب پس از رویت آن با وقوف کامل از محل وقوع ، حدود و مشخصات اقرار به تصرف و قبض عین موهوبه نمود.

بیشتر بدانید : نمونه شکایت از وکیل دادگستری

نمونه اظهارنامه رجوع از هبه

در توضیحات زیر در رابطه با اضهارنامه رجوع از هبه برای شما عزیزان صحبت شده است که می توانید به صورت کاملا رایگان از آن استفاده نمایید.

مخاطب محترم

سلام علیکم

احتراما اینجانب به وکالت از اقای …………. در خصوص ملک پلاک ثبتی …. فرعی از …… اصلی به نشانی تهران …………… موضوع سند انتقال شماره ….. مورخ ………….تنظیمی دفتر خانه اسناد رسمی …… تهران به اطلاع عالی می رساند نظر به اینکه موکل به صورت هبه  بلا عوض سه دانگ از ملک مذبور را  به شما انتقال داده و از طرفی از این هبه رجوع نموده و با عنایت به اینکه ملک به ید و تصرف شما داده نشده است ضمن اعلام رجوع از هبه  از شما می خواهم ظرف مدت ۷۲ ساعت  از تاریخ ابلاغ اظهار نامه نسبت به استرداد سه دانگبه موکل اقدام نمایید.

بدیهی  است در صورت عدم استرداد سه دانگ موصوف با دادخواهی و پرداخت خسارت مربوط ملک یاد شده مواجه می گردید.

رویه و نظریات قضایی در رابطه با دعوای تایید رجوع از هبه

رای شماره ی ۲۲۶ مورخ ۷۳/۵/۴ شعبه ی ۳۴ دیوان عالی کشور:

“واهب به موجب سند عادی مورخ ۵۸/ ۹ / ۸ که به امضای عده ای از معتمدین محل رسیده، از هبه رجوع کرده است و وکالت نامه ی رسمی مورد اشاره و عزل مشارالیه از وکالت نیز دلیل بر رجوع از هبه است”

“رأی شماره ی ۱۸۲۳ مورخ ۷۱/۲/۱۷ شعبه ی ۳۳ دیوان عالی کشور:

با توجه به بند چهارم ماده ی ۸۰۳ قانون مدنی در صورتی که در عین موهوبه تغییراتی حاصل شود، واهب حق رجوع ندارد و خانم… نیز به جهت احتیاج و تضمین زندگی، اقدام به فروش آنها کرده است و در نتیجه، قابل استرداد نمی باشد”

“رأی شماره ی ۱۳۱۲ مورخ ۹۱/۱۰/۲۷ شعبه ی ۸ دادگاه تجدید نظر استان تهران:

عدم ثبت رسمی هبه ی اموال غیر منقول مانع از رسیدگی به دعوی مربوط به رجوع از هبه نیست.”

فایل نمونه رای موفق رد رجوع از هبه:

برای مشاهده رای کلیک نمایید

(وکیل مدافع زوجه : دکتر علی رفیعی _وکیل پایه یک دادگستری)

وکیل متخصص در دعاوی هبه و رجوع از هبه

چون تنظیم دادخواست دعاوی هبه بسیار حساس و دقیق باید انجام شود بهتر است قبل از هرگونه اقدام حقوقی با یک وکیل متخصص در این زمینه مشاوره شود.

دفتر حقوقی موکل با مدیریت دکتر علی رفیعی وکیل پایه یک دادگستری با سالها تجربه در امر وکالت آماده خدمت رسانی به شما موکلان عزیز می باشد تا به بهره مندی از بهترین و به روزترین مشاوره ها به سریعترین شکل ممکن به حل مشکلات حقوقی خود فائق آید.

دفتر حقوقی موکل-حامی و مدافع حقوق موکل

در اصطلاح عقد هبه یعنی چه؟

معنی هبه در اصطلاح به معنای بخشش و هدیه می باشد،اما در اصطلاح حقوقی به عقدی اطلاق می گردد که در آن یک طرف به صورت رایگان مالی یا ملکی را به دیگری هدیه می دهد.

آیا هبه قابل برگشت می باشد؟

بله، شما عزیزان می توانید با رجوع در هبه اینکار را انجام دهید و مگر در صورتی که شرایطی که در مقاله توضیح داده ایم را نداشته باشید.

3 نظرات
  1. الیاس محرمی می گوید

    سلام واقعا ممنونم بابت توضیحات عالی شما در رابطه با هبه چیست واقعا کامل و جامع بود.

  2. محمود صفری می گوید

    سلام یه رای موفق در خصوص تائید رجوع از هبه وابطال ونحو دفاع میخواستم

  3. اسماعیلی می گوید

    درود بر شما
    مادرم دو دانگ منزل مسکونی داشتن که زبانی و جلوی دو تا شاهد به من بخشیدن و طی یک وکالتنامه ی فروش بلاعزل ، دو دانگ را به بنده واگذار کردند . بنده هم اول سند ایشان را تک برگ کردم و بازم به ایشان اطلاع دادم که دارم میرم و کارهای انتقال سند را بنام خودم انجام دهم . ایشان گفتن از شیری که نزدم خوردی حلالتر . بعد از یکسال از من شکایت کردند برای ابطال سند و ابطال وکالت فروش که دو دانگ را پس بگیرند . آیا من می توانم دفاعی بکنم با داشتن دو شاهد ؟ اصلا مادرم میتواند که مال را برگرداند ؟
    ممنون میشم از پاسخگویی شما

اگر بعد از مطالعه ی مقاله ، هنوز ابهاماتی در ذهن شماست، در بخش نظرات مطرح بفرمایید تا کارشناسان ما پاسخگوی شما باشند

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.