مفهوم واخواهی در دادرسی |دفتر حقوقی موکل

واخواهی روشی است که به موجب آن کسی که حکم غیابی علیه او صادر شده است، به آن اعتراض کند و همان دادگاه صادرکننده حکم به آن رسیدگی کرده و در مورد آن رأی مقتضی صادر کند.
واخواهی طریقه ای عدولی است؛ بدین معنا که اعتراض در همان دادگاهی رسیدگی می شود که حکم غیابی مورد اعتراض را صادر کرده است و آن دادگاه پس از رسیدگی به اعتراضات مجدداً حکم می دهد و ممکن است در تجدید حکم، از نظر بدوی خود عدول کند.

 

 

دفتر حقوقی موکل، ارائه دهنده خدمات حقوقی توسط وکلای پایه یک دادگستری در سراسر ایران

 

در حقیقت مبنا و لزوم واخواهی این است که حق دفاع برای محکوم علیه محفوظ بماند زیرا ممکن است مواردی باشد که محکوم علیه بدون سوءنیت غایب بوده و واقعاً در دادرسی نخست شرکت نکرده و چه بسا اگر حضور می داشت، با استناد به دلایل و مدارک، دعوی خواهان را از اعتبار می انداخت.
دلیل دیگری که می توان مبنای واخواهی قرار داد، این است که موقعیت اصحاب دعوی در دادرسی ثانوی حفظ می شود؛ همانطور که گفته شد، اعتراض طریقه ای عدولی است یعنی بر اثر آن، دعوی نزد همان دادگاه برمی گردد و دادگاهی مجدداً رسیدگی می کند که حکم مورد اعتراض را صادر کرده است.

در نتیجه اصحاب دعوی موقعیت خود را در دادرسی ثانوی حفظ می کنند؛ آن طرف که در دادرسی نخست خواهان بوده و معترض علیه واقع شده در اینجا باز خواهان باقی می ماند و آن طرفی که خوانده بوده است خوانده می ماند؛ هرچند که در دادرسی ثانی دارای سمت معترض می شود و این نکته از نظر اجرای قاعده توجه به تکلیف اقامه ادله اثبات دعوی کمال اهمیت را دارد و در اینجا خوانده نیازی به دلیل برای برائت خود ندارد و این خواهان است که باید دعوی خود را به اثبات برساند.
سومین دلیلی که مبنای واخواهی قرار می گیرد رعایت اصل تناظر است. در نظام های بزرگ دادرسی، ضمن اینکه احترام به اصل تناظر مورد تأکید قرار گرفته، مقررات ابلاغ به گونه ای تدوین شده که با اجرای آنها خوانده از دعوایی که علیه او اقامه شده است، آگاه شود.

در حقیقت رعایت اصل تناظر به این دلیل است که فرصت و امکان دفاع در اختیار خوانده دعوا قرار گیرد و بتواند از خود دفاع کند.
دلیل دیگری که مبنا و لزوم واخواهی را برای ما ثابت می کند، این است که همانطور که ذکر کردیم، در واخواهی فرض بر این است که دادرسی هنوز پایان نیافته و متهم دفاع لازم از خود را به عمل نیاورده است.
بنابراین باید به متهم فرصت دفاع داده شود و دادرسی به صورت کامل انجام پذیرد. مبنای حق واخواهی در باب صدور حکم غیابی را پاره ای از مؤلفین «خطای مفروض دانسته اند و بر این باورند که در چنین مواردی فرض بر این است که حکم صادره خالی از اشتباه و خطا نیست لذا باید به همان دادگاه فرصت داده شود تا چنانچه به اشتباهی پی برد آن را اصلاح کند.

دلیل دیگری که می تواند مبنای واخواهی قرار گیرد؛ رفع اشتباهات احتمالی است زیرا هیچ کس نمی تواند ادعا کند که معصوم است و حکم او به عدالت نزدیک تر از دیگران است و ممکن است در مرحله نخست که رأی علیه خوانده صادر می کند، وقتی خوانده تقاضای واخواهی می کند و به اعتراض او رسیدگی می شود، حق را به واخواه بدهد بنابراین واخواهی سبب می شود تا جلوی بسیاری از اشتباهات قاضی که در غیاب خوانده، حکم صادر می کند، گرفته شود.

 

  جهت کسب اطلاعات بیشتر می توانید با وکلای دفتر حقوقی موکل ارتباط برقرار نمایید.

 

 

گوگل پلاس
تلگرام
اینستاگرام
پیام رسان سروش

ورود اعضا

برای دریافت خدمات حقوقی ثبت نام کنید